Το ερώτημα σχετικά με το αν τα παιδιά μπορούν να λάβουν συμπληρώματα διατροφής είναι ένα θέμα που απασχολεί πολλούς γονείς. Η ισορροπημένη διατροφή είναι θεμελιώδης για τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών και την κάλυψη των καθημερινών τους αναγκών σε θρεπτικά συστατικά. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί παράγοντες οι οποίοι μπορεί να επηρεάσουν τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Σε αυτή την περίπτωση, πάντα με τις οδηγίες του γιατρού, το παιδί πιθανόν να πρέπει να καλύψει τις ελλείψεις με συμπλήρωμα διατροφής. Παρακάτω, θα διαβάσεις ό,τι χρειάζεται να ξέρεις για τα συμπληρώματα διατροφής σε παιδιά σχολικής ηλικίας.
Γιατί τα παιδιά σχολικής ηλικίας μπορεί να χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής;
Διατροφικά κενά
Πολλά παιδιά ακολουθούν διατροφή η οποία περιλαμβάνει συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, γρήγορου φαγητού ή τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και λιπαρά, καταναλώνουν δηλαδή τρόφιμα τα οποία δεν παρέχουν επαρκή θρεπτικά συστατικά. Η συχνή κατανάλωση τροφών χαμηλής διατροφικής αξίας (π.χ. γλυκά, αναψυκτικά, έτοιμα γεύματα) μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις βιταμινών, μετάλλων, πρωτεϊνών και άλλων θρεπτικών ουσιών.
Ενίσχυση του ανοσοποιητικού: Το ανοσοποιητικό μας σύστημα εργάζεται συνεχώς για να μας προστατεύσει από λοιμώξεις και ασθένειες. Μια διατροφή η οποία είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά υποστηρίζει την άμυνα του οργανισμού και συμβάλλει στο να παραμείνουν τα παιδιά υγιή. Θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη C, ο ψευδάργυρος και τα αντιοξειδωτικά που βρίσκονται στα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Γι’ αυτό, όταν τα θρεπτικά συστατικά δεν λαμβάνονται πλήρως από τη διατροφή, απαραίτητη είναι η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής.
Αυξημένες ανάγκες ανάπτυξης
Τα παιδιά βρίσκονται σε φάσεις ταχείας σωματικής και πνευματικής ανάπτυξης οι οποίες απαιτούν την επαρκή πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων για τη σωστή ανάπτυξη. Τα θρεπτικά συστατικά τα οποία είναι βασικά για την ανάπτυξη των παιδιών είναι το ασβέστιο, η βιταμίνη D, η βιταμίνη B12, ο σίδηρος και τα ω-3 λιπαρά οξέα. Ελλείψεις σε αυτά, μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστέρηση ανάπτυξης, μειωμένη σωματική αντοχή και δυσκολία στη συγκέντρωση.
Δυσκολίες στις διατροφικές επιλογές
Ορισμένα παιδιά, μπορεί να τρώνε λίγο πιο επιλεκτικά ή να έχουν ειδικές διατροφικές απαιτήσεις με αποτέλεσμα να περιορίζουν τις επιλογές τους σε συγκεκριμένες τροφές. Επομένως, αυτά τα παιδιά πιθανόν να μην καλύπτουν μέσω της διατροφής τις ανάγκες τους σε θρεπτικά συστατικά.
Διάβασε επίσης: Διατροφή στο νηπιαγωγείο
Τα απαραίτητα συμπληρώματα για παιδιά σχολικής ηλικίας
- Πολυβιταμίνες: Ορισμένα παιδιά πιθανόν να χρειαστεί να λάβουν πολυβιταμίνες για να καλύψουν βασικά θρεπτικά συστατικά τα οποία μπορεί να λείπουν από τη διατροφή τους.
- Βιταμίνη D: Η βιταμίνη D συμβάλλει στην καλή υγεία των οστών και στην πρόληψη της ραχίτιδας. Παιδιά τα οποία έχουν υψηλό κίνδυνο ανεπάρκειας σε αυτή τη βιταμίνη θα πρέπει να λάβουν συμπλήρωμα διατροφής, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες όπου η έκθεση στον ήλιο είναι μικρή.
- Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα προσφέρουν πολλά οφέλη στην ανάπτυξη των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα, βοηθούν στην καλύτερη ανάπτυξη και λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος, στην καλύτερη όραση και στη σωστή λειτουργία του καρδιαγγειακού και ανοσοποιητικού συστήματος.
- Σίδηρος: Η έλλειψη σιδήρου είναι μία από τις πιο συχνές ανεπάρκειες σε μικροθρεπτικά συστατικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λήψη συμπληρώματος είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση της αναιμίας, ειδικά σε παιδιά τα οποία δεν καταναλώνουν αρκετό κρέας.
- Ασβέστιο: Ο οργανισμός χρειάζεται ασβέστιο για την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών, καθώς και για τη λειτουργία της καρδιάς. Συμπλήρωμα ασβεστίου πιθανόν να χρειάζονται τα παιδιά τα οποία δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά προιόντα, ψάρια όπως οι σαρδέλες, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, αμύγδαλα κ.ά.
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τις ανάγκες σε συμπληρώματα;
- Διατροφικές συνήθειες: Η ποικιλία και η ποιότητα της διατροφής αποτελούν σημαντικούς παράγοντες. Εάν το παιδί δεν καταναλώνει ποικιλία τροφών ή την απαραίτητη ποσότητα φαγητού, τότε πολύ πιθανό να εμφανίσει ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά.
- Υπάρχουσες ιατρικές καταστάσεις: Πολύ σημαντικός παράγοντας ο οποίος μπορεί να επηρεάσει την ανάγκη σε συμπλήρωμα είναι η παρουσία κάποιας ιατρικής ιδιαιτερότητας όπως ο διαβήτης, η αναιμία, οι χρόνιες παθήσεις, παθήσεις του εντέρου, αλλεργίες κ.ά.
- Διατροφικές προτιμήσεις ή περιορισμοί: Παιδιά τα οποία έχουν συγκεκριμένες προτιμήσεις ή περιορισμούς, όπως για παράδειγμα οι χορτοφάγοι, οι vegan, διατροφή άνευ γλουτένης κ. ά., ενδέχεται να μην καλύπτουν όλες τις διατροφικές τους ανάγκες μόνο από τη διατροφή τους.
- Φυσική δραστηριότητα: Τα παιδιά με αυξημένη φυσική δραστηριότητα έχουν και αυξημένες ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά όπως οι βιταμίνες, η πρωτεΐνη, τα ιχνοστοιχεία και οι ηλεκτρολύτες.
Συμβουλές για ασφαλή χορήγηση συμπληρωμάτων
- Συμβουλευτείτε τον παιδίατρο: Πριν να ξεκινήσει το παιδί οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας ο οποίος σύμφωνα με τις διατροφικές ελλείψεις του παιδιού, θα σας προτείνει το κατάλληλο συμπλήρωμα στην κατάλληλη δοσολογία.
- Δοσολογία: Η σωστή δόση για παιδιά διαφέρει από αυτή των ενηλίκων, γι’ αυτό θα πρέπει πάντα το παιδί να λαμβάνει το συμπλήρωμα σύμφωνα με τη δοσολογία την οποία έκκρινε ο γιατρός ότι είναι απαραίτητη. Η υπερβολική δόση μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την υγεία των παιδιών, όπως βλάβες στο συκώτι ή στα νεφρά.
- Συμπληρώματα και διατροφή: Τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης διατροφής, αλλά ως υποστήριξη. Στόχος θα πρέπει να αποτελεί η κάλυψη των αναγκών σε θρεπτικά συστατικά μέσω της σωστής διατροφής.
- Ποιοτικά συμπληρώματα: Σημαντικό είναι να επιλέγετε συμπληρώματα διατροφής από αξιόπιστους κατασκευαστές οι οποίοι ακολουθούν αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας. Συμπληρώματα τα οποία δεν είναι ποιοτικά ή δεν έχουν ελεγχθεί, είναι επικίνδυνα και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες.
Με λίγα λόγια…
Συνοψίζοντας, τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να προσφέρουν οφέλη στην κάλυψη των αναγκών στα παιδιά, όταν αυτά χρησιμοποιούνται στις σωστές αναλογίες και με το σωστό τρόπο. Ωστόσο, τα συμπληρώματα δεν θα πρέπει να αντικαθιστούν μία υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, η οποία αποτελεί θεμέλιο για τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών.
Βιβλιογραφία
Cambridge University Hospitals. (2021). Choosing a multivitamin and mineral supplement for children. [online] Available at: https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/choosing-a-multivitamin-and-mineral-supplement-for-children/ [Accessed 20 Dec. 2024].
González, F.E. and Báez, R.V. (2017). IN TIME: IMPORTANCE OF OMEGA 3 IN CHILDREN’S NUTRITION. Revista Paulista de Pediatria, [online] 35(1), pp.3–4. doi:https://doi.org/10.1590/1984-0462/;2017;35;1;00018.
Junaura Rocha Barretto, Alves, M. and de, C. (2023). Use of dietary supplements by children and adolescents. Jornal de Pediatria. doi:https://doi.org/10.1016/j.jped.2023.09.008.
Kumar, A., Sharma, E., Marley, A., Samaan, M.A. and Brookes, M.J. (2022). Iron Deficiency anaemia: Pathophysiology, assessment, Practical Management. BMJ Open Gastroenterology, [online] 9(1), pp.1–9. doi:https://doi.org/10.1136/bmjgast-2021-000759.
Mayo Clinic (2018). Calcium and calcium supplements: Achieving the right balance. [online] Mayo Clinic. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/calcium-supplements/art-20047097.
National Health Service (2020). Vitamin D – Vitamins and Minerals. [online] NHS. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/vitamins-and-minerals/vitamin-d/.
