Το σύνδρομο Sjögren είναι μια αυτοάνοση πάθηση, όπου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ατόμου, λόγω ανεπιθύμητων συμπτωμάτων, όπως η ξηροφθαλμία, η ξηροστομία αλλά και ξηροδερμία. Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση αυτής της πάθησης και στην προαγωγή της συνολικής υγείας. Σε αυτό το άρθρο, θα διερευνήσουμε, τι είναι το σύνδρομο Sjögren και θα εμβαθύνουμε στη σημασία της διατροφής για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ευεξίας, όσων πάσχουν από αυτήν την αυτοάνοση διαταραχή. Θα συζητήσουμε ποιες τροφές πρέπει να επιλέγεις και ποιες να αποφεύγεις, τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής και το ρόλο της βιταμίνης D, στη διαχείριση του συνδρόμου Sjögren.

Τι είναι το σύνδρομο Sjögren;

Το σύνδρομο Sjögren είναι μια αυτοάνοση διαταραχή, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στους αδένες, που παράγουν υγρασία στο σώμα, επηρεάζοντας κυρίως, τους σιελογόνους και δακρυϊκούς αδένες. Αυτή η αυτοάνοση επίθεση έχει ως αποτέλεσμα μια σειρά από δυσάρεστα συμπτώματα, όπως ξηροφθαλμία, ξηροστομία, κόπωση και πόνο στις αρθρώσεις. Πέρα από αυτά τα γνωστά προβλήματα, το σύνδρομο Sjögren, μπορεί επίσης, να προκαλέσει δυσκολίες στο πεπτικό σύστημα, όπως δυσκολία στο φαγητό (δυσφαγία), γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ), όξινο στομάχι (δυσπεψία) και δυσλειτουργία του παγκρέατος και του ήπατος, τα οποία είναι απαραίτητα για την πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Επομένως η σωστή διατροφή και οι κατάλληλες διατροφικές επιλογές, κρίνονται ακόμη πιο κρίσιμες για τα άτομα με αυτήν την πάθηση.

Ποιά τρόφιμα να προτιμήσεις

Τα καλά νέα είναι, ότι συγκεκριμένες αλλαγές στη διατροφή και τη δίαιτα σου μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τα συμπτώματα του συνδρόμου Sjögren:

  1. Ενυδατικά τρόφιμα: Νούμερο ένα ανησυχία στην πάθηση αυτή, είναι η ξηρότητα, οπότε η κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, μπορεί να είναι ευεργετική. Προτίμησε φρούτα πλούσια σε νερό, όπως το καρπούζι, οι φράουλες ή λαχανικά, όπως το αγγούρι, το σέλινο, το μαρούλι και τα κολοκυθάκια. Αυτές οι τροφές μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση των επιπέδων ενυδάτωσης και στην καταπολέμηση της ξηροστομίας και της ξηροφθαλμίας.
  2. Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Οι τροφές, που είναι πλούσιες σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής, που σχετίζεται με το σύνδρομο Sjögren. Πρόσθεσε στην διατροφή σου λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, το σκουμπρί, οι σαρδέλες και η πέστροφα, αλλά και φυτικές πηγές ω-3, όπως λιναρόσπορο, σπόρους chia και καρύδια. Η ενσωμάτωση αυτών των τροφίμων στη διατροφή, μπορεί να βοηθήσει στην άμβλυνση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συνολικής ευεξίας.
  3. Τρόφιμα πλούσια σε βιοτίνη: Η βιοτίνη, γνωστή και ως βιταμίνη Η, είναι απαραίτητη για την υγεία του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών. Τα άτομα με σύνδρομο Sjögren, αντιμετωπίζουν συχνά, προβλήματα με το δέρμα και τα νύχια. Προσπάθησε να προσθέσεις αυτές τις πλούσιες σε βιοτίνη τροφές στη διατροφή σου: Αυγά (τα οποία παρέχουν βιοτίνη και πρωτεΐνες για την επισκευή των ιστών), ξηρούς καρπούς (όπως τα αμύγδαλα), γλυκοπατάτες (πηγή βιοτίνης και β-καροτίνης, η οποία υποστηρίζει την υγεία του δέρματος).

Ποιές τροφές πρέπει να αποφεύγεις;

Για την αποτελεσματική διαχείριση του συνδρόμου Sjögren, είναι εξίσου σημαντικό να γνωρίζεις ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγεις, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ή να οδηγήσουν σε άλλα προβλήματα υγείας:

  1. Ζαχαρούχα και έντονα επεξεργασμένα τρόφιμα: Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, μπορεί να συμβάλει στη φλεγμονή και να αυξήσει τον κίνδυνο οδοντιατρικών προβλημάτων, τα οποία είναι κοινά στα άτομα με σύνδρομο Sjögren. Μείνε μακριά από: γλυκά επεξεργασμένα σνακ, σοκολάτες, καραμέλες, αναψυκτικά και άλλα ζαχαρούχα ποτά, αλλά και πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα με πρόσθετα σάκχαρα.
  2. Καφεΐνη και αλκοόλ: Τόσο η καφεΐνη, όσο και το αλκοόλ, μπορούν να συμβάλουν στην αφυδάτωση και να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ξηροστομίας. Περιόρισε την πρόσληψη των εξής ουσιών: Καφέ, τσάι με καφεΐνη, αλκοολούχα ποτά. Βεβαιώσου ότι παραμένεις καλά ενυδατωμένος με άφθονο νερό.
  3. Πικάντικα και όξινα τρόφιμα: Τα πικάντικα και όξινα τρόφιμα, μπορεί να ερεθίσουν το στόμα και να επιδεινώσουν την ξηρότητα. Προσπάθησε να μειώσεις ή να αποφύγεις: καυτερές πιπεριές και τις πικάντικες σάλτσες, εσπεριδοειδή, όπως πορτοκάλια, λεμόνια και γκρέιπφρουτ, αλλά και πιάτα με βάση την ντομάτα, και την σάλτσα ντομάτας.

Μεσογειακή διατροφή και σύνδρομο Sjögren

Η μεσογειακή διατροφή, γνωστή για τα οφέλη της στην υγεία, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική για τα άτομα με αυτοάνοσες παθήσεις. Αποτελέσματα από έρευνα, που δημοσιεύτηκε το 2020, έδειξαν, πως η συμμόρφωση στη μεσογειακή διατροφή, συσχετίστηκε με χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης συνδρόμου Sjögren. Η μεσογειακή διατροφή δίνει έμφαση σε:

  1. Φρούτα και λαχανικά: Πλούσια σε αντιοξειδωτικά και βιταμίνες, τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής και να υποστηρίξουν τη συνολική υγεία.
  2. Καλά λιπαρά: Το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και τα λιπαρά ψάρια, παρέχουν απαραίτητα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που καταπολεμούν τη φλεγμονή, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των αυτοάνοσων νοσημάτων.
  3. Δημητριακά ολικής αλέσεως: Τα δημητριακά ολικής αλέσεως, όπως το καστανό ρύζι και η κινόα, είναι πηγές σύνθετων υδατανθράκων, που παρέχουν διαρκή ενέργεια, χωρίς να προκαλούν ταχείες αυξήσεις σακχάρου στο αίμα.
  4. Άπαχες πρωτεΐνες: Οι άπαχες πηγές πρωτεϊνών, όπως τα πουλερικά, τα ψάρια και τα όσπρια, προσφέρουν αμινοξέα απαραίτητα για την αποκατάσταση των μυών και των ιστών.

Βιταμίνη D και σύνδρομο Sjögren

Η βιταμίνη D, παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και η έλλειψή της, έχει συσχετιστεί με αυτοάνοσα νοσήματα. Δεδομένου ότι το σύνδρομο Sjögren είναι μια αυτοάνοση διαταραχή, η διατήρηση επαρκών επιπέδων βιταμίνης D, μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της πάθησης. Σημαντική μετα-ανάλυση, που δημοσιεύτηκε φέτος, κατέληξε στο συμπέρασμα, πως ασθενείς με σύνδρομο Sjögren, φαίνεται να έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D, σε σύγκριση με υγιείς ανθρώπους. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών, που σχετίζονται με το ρόλο της βιταμίνης D στην ανάπτυξη και τη σοβαρότητα της νόσου. Μερικές συμβουλές για να παραμείνεις πάντα εντός φυσιολογικών ορίων βιταμίνης D είναι οι εξής:

  1. Έκθεση στο ηλιακό φως: Η κύρια πηγή της βιταμίνης D, είναι η έκθεση στο ηλιακό φως. Το να περνάς λίγο χρόνο στην ύπαιθρο, ειδικά κατά τη διάρκεια ηλιόλουστων ημερών, μπορεί να βοηθήσει το σώμα να παράγει βιταμίνη D με φυσικό τρόπο.
  2. Διατροφικές πηγές: Συμπεριέλαβε στη διατροφή σου τροφές πλούσιες σε βιταμίνη D, όπως λιπαρά ψάρια (σολομός, τόνος και σκουμπρί) και εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.
  3. Συμπληρώματα: Σε περιπτώσεις όπου είναι δύσκολο να λάβεις αρκετή βιταμίνη D, μέσω του ηλιακού φωτός και της διατροφής, μπορεί να λάβεις ένα συμπλήρωμα, πάντα με την σύμφωνη γνώμη του γιατρού. Είναι σημαντικό να συζητήσεις τη λήψη συμπληρωμάτων με το γιατρό σου, για να καθορίσεις την κατάλληλη δοσολογία για τις συγκεκριμένες ανάγκες σου.

Με δυο λόγια

Κατά τη διαχείριση του συνδρόμου Sjögren, το να δώσεις την κατάλληλη προσοχή στη διατροφή σου, μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα και στη συνολική υγεία. Η επιλογή ενυδατικών τροφών, ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και τροφών πλούσιων σε βιοτίνη, μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της ξηρότητας και της φλεγμονής. Αντίθετα, η αποφυγή ζαχαρούχων, καφεϊνούχων και όξινων τροφών, μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση των ενοχλήσεων.

Η μεσογειακή διατροφή, με την εστίασή της σε προϊόντα ολικής, σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα, είναι ένα εξαιρετικό διατροφικό μοτίβο, που πρέπει να εξεταστεί για τα άτομα με σύνδρομο Sjögren. Υπάρχει σημαντικός ισχυρισμός, πως η τήρηση ενός μεσογειακού στυλ διατροφής, σχετίζεται με χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου Sjögren. Επιπλέον, η διατήρηση επαρκών επιπέδων βιταμίνης D, μπορεί να υποστηρίξει τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και ενδεχομένως να μετριάσει τα συμπτώματα, που προκαλεί κάποιο αυτοάνοσο. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση, ασθενείς με Sjögren έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D από τον υγιή πληθυσμό.

Όπως συμβαίνει με κάθε ιατρική πάθηση, είναι ζωτικής σημασίας να συμβουλευτείς τους κατάλληλους ειδικούς, συμπεριλαμβανομένου ενός ρευματολόγου και ενός διατροφολόγου, για να προσαρμόσεις τη διατροφή και το θεραπευτικό σου πλάνο, στις συγκεκριμένες ανάγκες σου. Υιοθετώντας μια ισορροπημένη και προσεκτική προσέγγιση στη διατροφή, τα άτομα με σύνδρομο Sjögren, μπορούν να ενισχύσουν τη συνολική τους ευεξία και να διαχειριστούν καλύτερα την πάθησή τους.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε 1η φορά στο medNutrition, Νοέμβριος2023

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ